Α. ΓΕΝΙΚΑ

Δεκτές είναι μόνον οι λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας που υπάρχουν στα ισχύοντα βοηθήματα τα οποία είναι τα εξής :

1. «Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής» Ίδρυμα Μ. Τριανταφυλλίδη, 1998

2. «Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας» Γ. Μπαμπινιώτης, 1998, αναθεωρημένη έκδοση 2005 (μόνον οι τύποι με έντονα τυπογραφικά στοιχεία).

3. «2γράμματες και 3γράμματες λέξεις Νέων Ελληνικών», Όμιλος Σκραμπλ Καστοριάς, 2006.

Β. ΔΕΚΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ

Για να γίνει δεκτή μία λέξη δεν είναι υποχρεωτική η ερμηνεία της από τον παίκτη.

2. Οι λέξεις της καθομιλουμένης, αργκό ή διαλέκτων μόνο όταν υπάρχουν στα βοηθήματα.

3. Όλα τα ρήματα ανεξαιρέτως με το πρόθεμα «ξανα-», ενώ αυτά από «ξε-» γίνονται δεκτά μόνο εάν βρεθούν αυτούσια στα βοηθήματα.

4. Τα επιρρήματα σε –ως επίσης μόνο όταν αναφέρονται αυτούσια στα λεξικά-βοηθήματα.

5. Τα παραθετικά είναι δεκτά με την ισχύουσα γραφή της γραμματικής: νεότερος, νεότατος κι όχι νεώτερος, νεώτατος.

6. Όλες οι ξενικές άκλιτες λέξεις.

Γ. ΜΗ ΔΕΚΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ

Δεν είναι δεκτά:

1. όλα τα λήμματα που γράφονται, σύμφωνα με τα βοηθήματα, με αρχικό κεφαλαίο.

2. τα αρχαία αριθμητικά (λ.χ. ιγ, κδ)

3. τα αρκτικόλεξα, οι συντμήσεις και οι αχώριστες με παύλα λέξεις.

4. οι ξενικοί άκλιτοι τυποι που υπάρχουν ως ένα λήμμα και απαρτίζονται από δύο ή περισσότερες λέξεις. π.χ. ΕΡ ΚΟΝΤΙΣΙΟΝ, ΖΙΠ ΚΙΛΟΤ. Αντιθέτως, είναι δεκτοί όταν δίδονται ως μια λέξη π.χ. ΠΙΚΝΙΚ. ή όταν είναι ηχομιμητικά (είτε ξενικά, είτε όχι), λ.χ. ΖΙΚ ΖΑΚ.

5. τα εθνικά, εάν δεν υπάρχουν ως λήμματα με μικρό αρχικό γράμμα, παρ’ ότι σήμερα γράφονται από πολλούς με μικρό όταν έχουν θέση επιθέτου, π.χ. ιταλός γιατρός.

Δ. ΤΥΠΟΙ ΡΗΜΑΤΩΝ

1. Είναι αποδεκτή η αύξηση των παρελθοντικών χρόνων, ακόμη κι όταν δεν τονίζεται (ΔΡΟΣΙΣΑ και ΕΔΡΟΣΙΣΑ). Επίσης είναι δεκτό το ευφωνικό ε στο τρίτο πληθ. πρόσωπο του ενεστώτα (ΔΕΝΟΥΝ-ΔΕΝΟΥΝΕ, ΔΡΟΣΙΖΟΥΝ-ΔΡΟΣΙΖΟΥΝΕ), όπως και των παρελθοντικών χρόνων (ΔΡΟΣΙΖΑΝ-ΔΡΟΣΙΖΑΝΕ, ΔΡΟΣΙΣΑΝ-ΔΡΟΣΙΣΑΝΕ, ΔΡΟΣΙΣΟΥΝ-ΔΡΟΣΙΣΟΥΝΕ)

Έτσι, όταν το ρήμα δέχεται αύξηση «ε», έχουμε 4 δεκτούς τύπους στο 3^ο πληθ. πρόσωπο της οριστικής του αορίστου και του παρατατικού:

ΕΔΕΣΑΝ- ΔΕΣΑΝ–ΔΕΣΑΝΕ και ΕΔΕΣΑΝΕ. ΕΔΕΝΑΝ –ΔΕΝΑΝ –ΔΕΝΑΝΕ και ΕΔΕΝΑΝΕ.

ΔΡΟΣΙΣΑΝ-ΕΔΡΟΣΙΣΑΝ- ΔΡΟΣΙΣΑΝΕ και ΕΔΡΟΣΙΣΑΝΕ

ΔΡΟΣΙΖΑΝ-ΕΔΡΟΣΙΖΑΝ- ΔΡΟΣΙΖΑΝΕ και ΕΔΡΟΣΙΖΑΝΕ

2. Για τα σύνθετα ρήματα που παίρνουν εσωτερική αύξηση, ακολουθούνται οι συστάσεις των βοηθημάτων, δηλ:

Ο παρατατικός «ακολουθεί» τον αόριστο, δηλ. εάν το ρήμα παίρνει εσωτερική αύξηση στον αόριστο, τότε παίρνει υποχρεωτικά και στον παρατατικό: ΕΜΠΝΕΩ-ΕΝΕΠΝΕΑ-ΕΝΕΠΝΕΥΣΑ. Το αντίστοιχο ισχύει όταν δεν παίρνει εσωτερική αύξηση ή όταν έχει διπλούς τύπους, με και χωρίς αύξηση. ΔΙΑΛΥΣΑ-ΔΙΑΛΥΑ, ΔΙΑΛΥΣΑ-ΔΙΕΛΥΣΑ. Είναι προφανές ότι εάν το ρήμα παίρνει εσωτερική αύξηση, δεν παίρνει από μπροστά:ΔΙΕΡΡΕΥΣΑ, ΔΙΕΡΡΕΑ. Όχι όμως ΕΔΙΕΡΡΕΥΣΑ, ΕΔΙΕΡΡΕΑ. Ναι το ΔΙΕΛΥΣΑ, όχι όμως το ΕΔΙΕΛΥΣΑ. Δεκτό βέβαια το ΕΔΙΑΛΥΣΑ.

3. Οι τύποι του παθητικού αορίστου σε –θηκα είναι αποδεκτοί μόνο εάν υπάρχουν στα βοηθήματα (συνήθως στο λεξικό Μπαμπινιώτη):

ΠΑΙΧΤΗΚΑ και ΠΑΙΧΘΗΚΑ

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΚΑ και ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΘΗΚΑ.

Ομοίως για το απαρέμφατο και, φυσικά, για την υποτακτική αορίστου:

ΠΑΙΧΤΕΙ και ΠΑΙΧΘΕΙ, ΠΑΙΧΤΟΥΝ(Ε) και ΠΑΙΧΘΟΥΝ(Ε)

4. Δεν είναι δεκτός ο παρατατικός με κατάληξη –αγα, εκτός εάν ρητά αναφέρεται σε λεξικό / βοήθημα.

5. Δεν είναι δεκτός ο τύπος της υποτακτικής σε -ης, –η. (δένης, παίζης, κλπ.), παρά μόνο όταν τα βοηθήματα το ορίζουν (λ.χ. στο ρήμα ζω, είναι δεκτά τα ΖΗΣ, ΖΗ, κλπ., βλ. σχόλιο Μπαμπινιώτη, σελ 715)

6. Οι μετοχές (εκτός από τις δεκτές της δημοτικής σε –οντας, -ώντας) είναι δεκτές μόνο όταν υπάρχουν στα βοηθήματα. Έτσι, μπορεί κανείς να βρει τη μετοχή «τρέχων, -ουσα, -ον», όχι όμως το «λύων, -ουσα, -ον». Το ίδιο ισχύει και για τις μετοχές του παθητικού ενεστώτα (λεγόμενος, εργαζόμενος, κλπ.) και τις αρχαιοπρεπείς (εκληφθείς, -είσα, έν)

7. Είναι δεκτοί οι τύποι του α’ πληθ. προσώπου και της υποτακτικής αορίστου σε –ομε, όπως φυσικά και σε –ουμε. (πχ. έχομε -έχουμε, παίζομε-παίζουμε, παίξομε- παίξουμε)

8. Είναι δεκτή η δύσχρηστη προστακτική του παθητικού ενεστώτα (β’ενικό) σε –ου, όλων ανεξαιρέτως των ρημάτων με α’ πρόσωπο σε –ομαι. (ΔΡΟΣΙΖΟΜΑΙ-ΔΡΟΣΙΖΟΥ, ΔΙΑΛΥΟΜΑΙ-ΔΙΑΛΥΟΥ).

9. Τα λιγοστά ρήματα στα οποία δεν δίνεται αόριστος από τα βοηθήματα, ούτε γίνεται κάποιο σχόλιο (λ.χ. χέω), είναι δεκτά μόνο με το ενεστωτικό τους θέμα (ενεστώτα και παρατατικό).

Ε. ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ

1. Οι λέξεις που σημειώνονται ως «λόγιες» κλίνονται κανονικά. Οι λέξεις –όχι της δημοτικής- που απαντώνται μόνο σε συγκεκριμένες φράσεις, δεν κλίνονται. Δεκτοί είναι μόνον οι κλιτικοί τύποι που γράφονται στο λήμμα και στα παραδείγματα., π.χ. από τη φράση «ΑΠΟΡΙΑ, ΨΑΛΤΟΥ ΒΗΞ» είναι δεκτός ο τύπος ΒΗΞ, κανείς όμως άλλος τύπος της λέξης. Οι υπόλοιπες «αρχαιοπρεπείς» κλίνονται με τους κανόνες της δημοτικής εκτός αν τα βοηθήματα ορίζουν διαφορετικά.

2. Είναι αποδεκτοί οι αρχαίοι τύποι που έχουν επιβιώσει σε φράσεις. Ο έφορος όμως θα πρέπει να καθοδηγείται από τον παίκτη, εάν ο τύπος δεν βρίσκεται στο προφανές λήμμα. Έτσι, λ.χ. η λέξη «ΠΟΛΛΩ» από τη φράση «ΟΥΚ ΕΝ ΤΩ ΠΟΛΛΩ ΤΟ ΕΥ» βρίσκεται στο λήμμα ΕΥ και όχι στο ΠΟΛΥΣ.

3. Όταν υπάρχει διαφωνία των βοηθημάτων ως προς την εγκυρότητα μιας λέξης, πάντοτε η λέξη λαμβάνεται ως έγκυρη και αποδεκτή, αρκεί να υποστηρίζεται από ένα τουλάχιστον βοήθημα.

4. Όταν μια λέξη έχει διπλή ορθογραφία (λ.χ. αυγό και αβγό), αυτή η διπλή ορθογραφία γίνεται δεκτή και σε όλους τους τύπους που παράγονται από τη λέξη αυτή, ακόμη κι αν δεν υπάρχουν ως αυτούσια λήμματα και με τις δύο γραφές. (αυγίλα και αβγίλα, αυγούλι και αβγούλι).

5. Τα υποκοριστικά σε –άκι δεν έχουν γενική πτώση. Αυτά σε –άκος, δεν έχουν πληθυντικό (υπνάκος). Τα μεγεθυντικά σε –άρα(ς), -ακας, -αρος (ματάρα, ψάρακας, κλπ) και τα υποκοριστικά σε –ούλα, -ίτσα, -άκα, ( ζωούλα, κλπ.) δεν έχουν γενική πληθυντικού.

6. Είναι δεκτές οι λέξεις των πινάκων των λεξικών με νομίσματα, ονομασίες βαθμών, ανέμων, κλπ.